Bilinmeyenleri İle İstinaf

Bilindiği üzere Avrupa Birliği uyum çalışmaları çerçevesinde 2004 yılında düğmeye basılmış ancak aradan geçen uzun zamana rağmen bina ve personel sorunları nedeniyle İstinaf Mahkemeleri faaliyetlerine başlayamamıştı. Hatta  diğer adı ile Bölge Adliyeleri olan İstinaf Mahkemeleri’nin kurulmaması nedeniyle Avrupa Birliği ile sorunlar yaşanmış, fonlar geri ödenmek zorunda kalınmıştır. Ancak Yargıtay ve Danştay’da biriken dosya sayısı tahammül sınırını aşınca Bölge Adliye mahkemelerinin açılması zorunluluk arz etmiştir.

Gaziantep Bölge Adliye

İstinaf Nedir?

İstinaf kanun yolu ilk derece mahkemesi  tarafından verilen kararlara karşı ikinci derece bir denetim mekanizmasıdır. İstinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa yüksek mahkemeye başvurulabilecektir. Böylece mahkeme kararları üçlü denetim mekanizması ile hem hızlandırılması hem de yeterli denetim esaslı olması amaçlanmıştır.İstinaf için başvuru şartları hukuk davaları için HMK, ceza davaları için CMK de düzenlenmiştir.

Temyiz ve İstinaf Karşılaştırması

*Yargıtay temyiz incelemesinde kararın hukuka uygun verilip verilmediği denetlenir. Daha doğru bir ifade ile Yargıtay kendisi inceleme yaparak yeni bir karar vermez.Kararı bozar veya onar.

* Ancak Bölge Adliye Mahkemesi hem hukukî yönde hem de olay yönünden mahkeme kararının doğru olup olmadığını inceler

* İstinaf konusunda bilinen en büyük yanlış, istinaf incelemesinin bir tür temyiz olduğu ve kararın hem bölge adliye mahkemesinde hem de Yargıtay da aynı şekilde iki defa inceleneceği ve zaman kaybı olacağıdır. Ancak istinaf, temyizden farklı olarak, kararın hem hukukî hem de maddî yönden incelenmesi sonucunu doğuracak, ayrıca bölge adliye mahkemesi belirli durumlarda yeni bir yargılama yaparak yeniden karar verebilecektir. Temyiz ise, sadece hukukî denetimle sınırlı bir inceleme söz konusu olmakta, karar doğru bulunmadığında yeni bir yargılama yapılmamakta, sadece bozulmaktadır.

* Bölge adliye mahkemelerinde dava ile ilgili hem vakıaları el alır hem de hukuki denetim yapar. Yani, istinaf mahkemesi yerel mahkeme tarafından toplanmamış bir delili toplayabilir, yeniden tanık dinleyebilir veya keşif yapabilir. İstinaf mahkemesi, hukuk veya ceza dava dosyasında mevcut olan ve topladığı diğer tüm delillerle birlikte hukuki denetim de yaparak kararını verir.

*Temyiz incelemesi ise, Yargıtay’ın istinaf mahkemesi tarafından verilen kararı sadece hukuki yönden denetlemesi anlamına gelmektedir. Yargıtay, temyiz incelemesi ile kanunun olaya doğru uygulanıp uygulanmadığını denetler. Yani, Yargıtay ilgili kanun maddelerinin dosyadaki delillerle oluşan maddi vakıaya yerinde uygulanıp uygulanmadığı yönünde hukuki bir denetim yapar. Yargıtay temyiz incelemesi aşamasında delil toplayamaz, tanık dinleyemez, keşif yapamaz.

İstinafta teknik açıdan yerel mahkeme kararının bozulması veya onanması söz konusu değildir. İstinaf mahkemesi, hukuk veya ceza davasını yeniden ele alarak yeni bir karar verir. Temyiz incelemesi ile Yargıtay, istinaf mahkemesi kararını sadece hukuki yönden değerlendirerek onama veya bozma kararı verir. Yargıtay ise istinaf mahkemesi tarafından verilen kararı bozduğunda, yeni bir karar verilmek üzere dava dosyasını geri gönderir.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz. İstinaf yeni bir temyiz veya yargılamada ara bir kademe değil, yargılamada öngörülmüş yeni bir kanun yoludur. Yeniden yargılama imkanı tanınarak adaletin tesisi için bir güvencedir.

Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemeleri nerelerde kuruluyor?

Adından da anlaşılacağı üzere bu mahkemeler, belli bölgeler dahilindeki illerde yer alan ilk derece mahkemelerinden verilen kararlar için denetim mahkemesi görevini görecek.
Bölge Adliye Mahkemesi (diğer adıyla İstinaf Mahkemeleri) kurulan iller:

  • Ankara
  • İstanbul
  • Bursa
  • İzmir
  • Konya
  • Samsun
  • Adana
  • Diyarbakır
  • Erzurum
  • Antalya
  • Gaziantep
  • Kayseri
  • Sakarya
  • Trabzon
  • Van

Bölge İdare Mahkemeleri kurulan iller:

  • Ankara
  • İstanbul
  • Bursa
  • İzmir
  • Konya
  • Samsun
  • Gaziantep
  • Erzurum

Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemeleri, bu ilin ilk derece mahkemelerine ilaveten kendi bölgelerinde yer alan diğer illerde yer alan ilk derece mahkemelerinin verdiği kararların da denetim merci olacak. Bu arada bulunduğumuz şehirde hem Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Avukatı, hem de Gaziantep Bölge Adliyesi Avukatı olarak hizmet verecek olacağımızdan dolayı kendimizi şanslı hissediyoruz.